Film jako sztuka – ruch modernistyczny

Henrik Orrje

Abstrakt

Artykuł jest zwięzłą próbą omówienia zjawiska filmu awangardowego w Szwecji w odniesieniu do tegoż zjawiska w Europie Zachodniej i USA. Jednym z pionierów kina awangardowego był przedwcześnie zmarły Viking Eggeling. Już pod koniec lat 40. powstało też pierwsze szwedzkie stowarzyszenie filmu eksperymentalnego. Zainteresowanie filmem jako osobną formą artystyczną stanowi temat dominujący w ruchu modernistycznym. Wiara artystów, poetów i kompozytorów w film jako samodzielną, prawdziwą formę artystyczną cinéma pur – bez teatru, bez gwiazd filmowych czy banalnych opowiadań – wywodzi się z dążenia współczesnych artystów do zerwania z anachronicznym XIX‑wiecznym akademizmem. Kiedy sztuka w latach 60. wkroczyła na nowe drogi i zacierały się konwencjonalne rozgraniczenia między rodzajami sztuki, coraz bardziej zmieniał się również pogląd na film jako osobne, prawdziwie artystyczne medium. Film w coraz większym stopniu stawał się zintegrowaną częścią innych przejawów sztuki w obrębie nowych prądów, takich jak pop‑art, performance i inne działania artystyczne.