Montaż i przestrzeń atrakcji - Gołębiewska, Maria (Kwartalnik Filmowy, 2001)
„Atrakcja”, kluczowa kategoria w praktyce i teorii Eisensteina, po raz pierwszy pojawiła się w jego spektaklu teatralnym. Spektakl teatru rewolucyjnego miał agitować, a nie ilustrować fabułę. „Atrakcja” (zaskoczenie, konflikt, nieoczekiwane bodźce zmysłowe), podobnie jak cyrk czy komedia dell’arte, miała przyciągnąć uwagę widza. „Montaż atrakcji” (później znany jako „montaż intelektualny”) oznacza skuteczność perswazyjną również w filmie. W przeciwieństwie do montażu „równoległego” nie tylko przedstawia rzeczywistość historii, ale także wprowadza grę metaforycznych nieoczekiwanych skojarzeń, które dają początek zupełnie nowym koncepcjom. Uwolnienie montażu filmowego od przymusu naturalizmu umożliwiło manipulowanie czasem i przestrzenią oraz tworzenie nowych światów z istniejących elementów, co obecnie wykorzystywane jest w treściach politycznych i reklamowych, teledyskach i grach komputerowych.