Piętno przeszłości albo tożsamość traumatyczna w „Adoracji” Atoma Egoyana - Loska, Krzysztof (Kwartalnik Filmowy, 2010)
Adoracja (Adoration, 2008) to film uznawany za swoiste podsumowanie wątków znanych z wcześniejszych dzieł Egoyana. Znajdujemy tu przetworzenie i usytuowanie w nowym kontekście takich tematów, jak rozpad rodziny, śmierć bliskiej osoby czy kryzys tożsamości. W filmie mamy do czynienia z nieciągłością czasową i przestrzenną oraz z eliptycznym montażem, co utrudnia chronologiczne uporządkowanie zdarzeń. Ponadto od początku teraźniejszość łączy się z przeszłością, a reżyser świadomie wprowadza widza w błąd, podsuwa mylne tropy, odsyła widza do tego, co nieobecne, do wydarzeń z przeszłości. Loska zauważa, że struktura narracyjna Adoracji jest asocjacyjna, a nie przyczynowo-skutkowa, bowiem opiera się na kojarzeniu pozornie niepowiązanych ze sobą elementów. Fabuła składa się natomiast z kilku przecinających się strumieni narracyjnych oraz licznych elips i powtórzeń, które prowadzą do powstawania wzajemnie wykluczających się wersji wydarzeń. Szczegółowo omawiając wszystkie te zawiłości narracyjne, Loska zmierza do konkluzji, że traumatycznego przeżycia bohatera nie można pokazać wprost ani przekazać w formie linearnej opowieści, gdyż doświadczenie to wymyka się próbom racjonalizacji i uporządkowania; rozwarstwienie historii, jej wielowątkowość, a nawet pozorna sprzeczność biorą się stąd, że owego doświadczenia nie sposób wyrazić za pomocą spójnego języka.