Władysław Żeleński w Warszawie (1871–1881): fakty i niedopowiedzenia - Zieziula, Grzegorz (Muzyka, 2017)
Warszawski okres życia i twórczości Władysława Żeleńskiego (1837–1921) obejmujący dziesięciolecie 1871–1881 okazał się kluczowy zarówno w jego życiu osobistym i w przebiegu kariery zawodowej, jak i w biografii artystycznej. To właśnie w Warszawie kompozytor założył rodzinę, uzyskał i ostatecznie utrwalił swoją wysoką pozycję w polskim środowisku muzycznym i osiągnął dojrzałość jako kompozytor. Szczegółowy przegląd działalności Żeleńskiego w tym okresie pozwala nie tylko wydatować szereg kompozycji, ale także naświetlić jego niejednoznaczne relacje ze Stanisławem Moniuszką, ujawnić ostre konflikty ze starszym pokoleniem warszawskich muzyków (m.in. z Józefem Brzowskim i Apolinarym Kątskim). Dzięki temu można ustalić rzeczywiste powody, które zadecydowały o porzuceniu przez Żeleńskiego posady w Konserwatorium a także o jego późniejszej rezygnacji ze stanowiska dyrektora artystycznego Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, która ostatecznie przesądziła o przeprowadzce rodziny Żeleńskich do Krakowa na początku lipca 1881 r.