Wyprawa do Soclandu - Marszałek, Rafał (Kwartalnik Filmowy, 2006)
Marszałek prezentuje książkę Piotra Zwierzchowskiego Pęknięty monolit traktującą o polskim socrealizmie filmowym. Autor tej publikacji ujmuje zjawisko wieloaspektowo: nie tylko przez wydarzenia filmowe, ale też przez prymarny kontekst kinematograficzny; nie tylko przez fabularne schematy narracyjne, ale też przez propagandowe obrazy dokumentalne i „dokumentalne”; wreszcie przez refleksję nad kształtem powojennej kultury popularnej. Obok analiz modelowych filmów znajdujemy w niej relacje o przedsięwzięciach propagandowych i organizacyjnych. Autor charakteryzuje też rolę krytyki filmowej tamtego czasu. Ta charakterystyka jest celna, bo choć nie ukrywa mizerii inwentarza, uwzględnia ówczesne realia: nikogo nie oszczędza, ale też nikogo nie piętnuje.