Planowane tematy numerów

Tematy nadchodzących numerów:

Nr 3/2026: Autoetnografie / wątki autobiograficzne w pisarstwie akademickim (termin zgłoszeń minął)

Czym są autoetnografie jako coraz popularniejszy quasi-gatunek, ale również jako specyficzny rodzaj zaangażowania w tekst, szczególny rodzaj relacji między tym, co w pisaniu prywatne i publiczne, ucieleśnione i dyskursywne, wreszcie sposób łączenia jednostkowego doświadczenia z doświadczeniem kolektywnym? W numerze chcemy skupić się właśnie na autoetnografiach, i szerzej: na autobiograficznych tropach i obrazach w pisarstwie naukowym – interesują nas przykłady współczesne i historyczne (przede wszystkim z dziedziny szeroko rozumianej antropologii).

Jednocześnie traktujemy ten temat jako punkt wyjścia i spojrzeć na humanistykę i sztuki wizualne poprzez pryzmat obserwowanych w tym polu praktyk autoetnograficznych i autofikcjonalnych. Performowanie własnej biografii, zacieranie granicy między życiem a artystycznym działaniem / pisaniem fikcjonalnym i autobiografią, strategie autofikcjonalizowania, etnografie i socjologie „ja” – to tematy, które nas interesują.

Popularność i doniosłość niektórych autoetnograficznych i autofikcjonalnych projektów każe również zastanowić się nad tematem zacierania się granic między pisaniem naukowym i literackim, nad rozrzedzeniem podziałów między eseistyką, literaturą, reportażem a pisarstwem akademickim. Czym dziś są owe gatunki zmieszane? Czy dla nowych tematów stare formy narracyjne są niewystarczające? Jakie są ich epistemologie? I czy faktycznie jest to nowe zjawisko, czym może wystarczy trochę inaczej spojrzeć na ich genealogie?

Nr 4/2026: Opór i rezyliencja (termin zgłoszeń minął)

Rzeczywistość późnego kapitalizmu, perspektywa katastrofy klimatycznej i coraz bardziej realny powrót wojennych nekropolityk sprawiają, że ważnym antropologicznym tematem stają się kwestie oporu i rezyliencji (czy też odporności na zranienie) jako kluczowe dla regeneracji i przetrwania jednostek i społeczeństw. Mniej interesują nas problemy zaniechania czy rezygnacji – bardziej zaś realne formuły stawiania oporu i „dochodzenia do siebie” warunkujące życie w niestabilnej rzeczywistości, w której klarowna perspektywa przyszłości podana jest w wątpliwość. Interesuje nas również „opór obrazów” jako specyficzna forma przeciwhistorii. Zapraszamy do nadsyłania tekstów o antropologicznym i kulturoznawczym charakterze.

Nr 1/2027: Poniemieckie (termin zgłoszeń minął)

Interesuje nas fenomen tzw. Ziem Odzyskanych jako przestrzeni, w której krzyżują się polityczne narracje, doświadczenia migracyjne oraz oddolne praktyki zadomowienia i która wytworzyła swoje specyficzne ramy narracyjne i własną mitologię. Skupiamy się na procesach „oswajania” i „ponownego wynajdywania” tradycji, powstawania lokalnych mitologii, strategii materialnego i niematerialnego dziedziczenia, a także współczesnych sporów o pamięć, tożsamość, krajobraz i zasoby. Chcielibyśmy zarazem nie stracić z pola widzenia szerszej ramy czy struktury długiego trwania, jaką jest „poniemieckość” i wpływ tej widmowej obecności, ale też konkretnego materialnego świata, na codzienność, krajobraz, sztukę i na „pisanie historii” tych ziem. Interesują nas teksty o antropologicznym i kulturoznawczym, nie zaś historycznym bądź socjologicznym charakterze; dopuszczamy też tematykę szeroko rozumianej kultury wizualnej.

Nr 2/2027: Antropologia dźwięku (termin zgłoszeń minął)

Transdyscyplinarne nauki o dźwięku (sound studies) należą do najprężniej rozwijających się nurtów współczesnej humanistyki. Zwrot audialny na gruncie poszczególnych nauk trwa już co najmniej dwie dekady; coraz częściej mówi się i pisze już nie tylko o sound studies, ale i o propagowanych przez nie sonicznych metodologiach.

W numerze chcemy zaprezentować współczesne rozumienia antropologii dźwięku. Szczególnie interesuje nas perspektywa akustemologiczna (Steven Feld), a więc refleksja nad tym, w jaki sposób dźwięk kształtuje ludzkie myślenie o świecie, jego postrzeganie oraz pojmowanie, jego – zacytujmy Tadeusza Peipera – „słuchokrąg”. Interesują nas więc np. audialne tożsamości oraz sposoby audialnej organizacji społeczności.

Zapraszamy do przesyłania tekstów zarówno dotyczących współczesności, jak i historycznych. Muzyka oraz rozmaite technologie audialne interesują nas przede wszystkim w kontekście kulturowych praktyk i refleksji antropologicznej. Jesteśmy otwarci również na teksty dotyczące relacji pomiędzy różnymi sposobami słyszenia i nasłuchiwania, a także między słuchem oraz innymi zmysłami. Szczególne miejsce w numerze planujemy poświęcić wątkom polskim, ale interesują nas też eseje wykraczające poza globalne Północ i Zachód.

Nr 3/2027: Jak ramować „polską sztukę ludową”? (termin zgłoszeń: 15 lutego 2027)

W 2027 roku „Konteksty” (dawniej „Polska Sztuka Ludowa”) obchodzą osiemdziesięciolecie istnienia. Unikając jubileuszowego tonu, chcielibyśmy powrócić do źródeł pisma i przyjrzeć się warunkom oraz kontekstom jego powstania i funkcjonowania w szerszej ramie interpretacyjnej. Interesuje nas samo pojęcie „sztuki ludowej”, jego przeobrażenia i uwikłania: co znaczyło kiedyś, co znaczy dziś? Jakie były i są możliwe metodologie pracy ze „sztuką ludową”, jakie są jej archiwa i jaki użytek czynili z niej i nadal czynią artyści historycznej awangardy i współcześni twórcy? Interesują nas więc pogłębione analizy związków sztuki ludowej z antropologią – zarówno w polskim, jak i szerszym, globalnym kontekście. Zapraszamy także do namysłu nad estetyką i historią pism poświęconych sztuce ludowej, periodyków antropologicznych oraz wszelkich innych czasopism (również tych artystycznych) koncentrujących się na „innych kulturach” – od końca XIX wieku aż do dziś.

***

Zapraszamy do nadsyłania tekstów korespondujących z tymi tematami, o preferowanej objętości 30–50 tysięcy znaków – w procesie wyboru i recenzji będą one miały pierwszeństwo przed tekstami nadsyłanymi w wolnym naborze, lecz niepowiązanymi z aktualnie opracowywanymi blokami tematycznymi. Zastrzegamy, że teksty nadsyłane w ramach CFP traktujemy jako uzupełnienie ram proponowanych przez redaktorów prowadzących numery, a nie podstawę budowania spisów treści.

Zgłoszenia przyjmujemy poprzez naszą stronę; równolegle prosimy przesyłać propozycje na adres konteksty@ispan.pl