John L. Stoddard i jego książkowe światy w obrazach

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 28.06.2026, Decyzja redakcji 30.03.2026

Aleksandra Fedorowicz-Jackowska

a.fedorowicz-jackowska@ispan.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6685-010X

Abstrakt

Autorka artykułu analizuje działalność publikacyjną Johna L. Stoddarda, jednego z najpopularniejszych autorów literatury podróżniczej przełomu XIX i XX wieku. Przygląda się bliżej książce Glimpses of the World (1892), łączącej cechy luksusowego albumu fotograficznego, atlasu widoków i przewodnika. Pokazuje, że sukces tej i innych publikacji Stoddarda wynikał z trafnie obranej strategii marketingowej, opartej na wizerunku podróżnika-celebryty oraz wykorzystaniu sprawdzonych i spopularyzowanych w XIX wieku modeli publikacji ilustrowanych. Badaczka zwraca uwagę, że książki te powstawały w czasie intensywnego rozwoju technik reprodukcji obrazu – u progu kina i masowego obiegu fotografii – i odpowiadały na rosnące zapotrzebowanie na publikacje łączące funkcję poznawczą i dekoracyjną.



Słowa kluczowe:

John L. Stoddard, literatura podróżnicza, książka ilustrowana, album, atlas

Altman, Rick. Silent Film Sound. New York: Columbia University Press, 2004.
DOI: https://doi.org/10.7312/altm11662   Google Scholar

Barber, X. Theodore. The Roots of Travel Cinema: John L. Stoddard, E. Burton Holmes and the Nineteenth-Century Illustrated Travel Lecture. „Film History” 5, nr 1 (1993): 68–84.
  Google Scholar

Bennet, Terry. Photography in Japan 1853–1912. Tokyo–Rutland, Vermont–Singapore: Tuttle Publishing, 2006.
  Google Scholar

Bible, Ann Vollmann. John L. Stoddard: Distinguished Lecturer and Traveler. A Case Study of the Oberammergau Passion Play Published Lecture. „Chicago Art Journal” 9 (1999): 23–45.
  Google Scholar

Borton, Terry. Outstanding Colorists of American Magic Lantern Slides. „The Magic Lantern Gazette” 26, nr 1 (2014): 3–24.
  Google Scholar

Cox, Michaelene. The Politics and Art of John L. Stoddard: Reframing Authority, Otherness, and Authenticity. Lanham, MD: Lexington Books (Rowman & Littlefield), 2015.
DOI: https://doi.org/10.5040/9781978745599   Google Scholar

Dictionnaire encyclopédique du livre. Redakcja Pascal Fouché, Daniel Péchoin, Philippe Schuwer. T. 1: A–D. Paris: Éditions du Cercle de la Librairie, 2002.
  Google Scholar

Encylopedia wiedzy o książce. Redakcja Aleksander Birkenmajer et al. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971.
  Google Scholar

Fedorowicz-Jackowska, Aleksandra. „Coffee-table books” a XIX-wieczna kultura książki salonowej. „Biuletyn Historii Sztuki” 87, nr 2 (2025): 75–100.
DOI: https://doi.org/10.36744/bhs.4116   Google Scholar

Fedorowicz-Jackowska, Aleksandra. Postscriptum: Światy w obrazach. W: Aleksandra Fedorowicz-Jackowska, Polskie książki i fotografia (1856–1883), 395–400. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2023.
  Google Scholar

Garfinkle, Adam M. On the Origin, Meaning, Use and Abuse of a Phrase. „Middle Eastern Studies” 27, nr 4 (1991): 542–546.
DOI: https://doi.org/10.1080/00263209108700876   Google Scholar

Konopska, Beata. Rola atlasów geograficznych i historycznych w kształtowaniu świadomości narodowej Polaków na przełomie XIX i XX wieku. W: Na co dzień i od święta. Książka w życiu Polaków w XIX–XXI wieku, redakcja Agnieszka Chamera-Nowak, Dariusz Jarosz, 353–369. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2015.
  Google Scholar

Logan, Thad. The Victorian Parlour: A Cultural Study. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
  Google Scholar

Manikowska, Ewa et al. Porządek dziedzictwa w XIX wieku. Polskie pojęcia i wyobrażenia. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2023.
  Google Scholar

Musser, Charles. Passions and the Passion Play: Theatre, Film and Religion in America, 1880–1900. „Film History” 5, nr 4 (1993): 428–434.
  Google Scholar

Politics of the Oberammergau Passion Play: Tradition as Trademark. Redakcja Jan Mohr, Julia Stenzel. London: Routledge, 2023.
  Google Scholar

Shaw, Patrick W. Owl Eyes, Stoddard’s Lectures, and „The Great Gatsby”. „The South Central Bulletin” 43, nr 4 (1983): 125–127.
DOI: https://doi.org/10.2307/3187256   Google Scholar

Szafrańska, Małgorzata. Rośliny egzotyczne we wnętrzach – lata osiemdziesiąte wieku XIX. W: Dzieła czy kicze, 118–158. Redakcja Elżbieta Grabska, Tadeusz S. Jaroszewski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981.
  Google Scholar

The Online Books Page. „Online Books by John L. Stoddard”. Data dostępu 25 czerwca 2025, onlinebooks.library.upenn.edu.
  Google Scholar

Wells, Kentwood D. The Oberammergau Passion Play in Lantern Slides: The Story Behind the Pictures. „The Magic Lantern Gazette” 19, nr 1 (2007): 3–16.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-05-27

Cited By / Share

Fedorowicz-Jackowska, A. (2026) „John L. Stoddard i jego książkowe światy w obrazach”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 352(1), s. 188–195. doi: 10.36744/k.4526.

Autorzy

Aleksandra Fedorowicz-Jackowska 
a.fedorowicz-jackowska@ispan.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk Polska
https://orcid.org/0000-0002-6685-010X

Aleksandra Fedorowicz-Jackowska – historyczka sztuki, graficzka, badaczka dziewiętnastowiecznej kultury książki i ilustracji. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Universiteit Utrecht. Tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskała w Instytucie Sztuki PAN w 2022 roku. Autorka książki pt. Nieuznana rewolucja? Polskie książki i fotografia (1856–1883) (2023) i współautorka (z Ewą Manikowską, Kamilą Kłudkiewicz, Wojciechem Walanusem i Marzeną Woźny) tomu Porządek dziedzictwa w XIX wieku. Polskie pojęcia i wyobrażenia (2023).



Statystyki

Abstract views: 19
PDF downloads: 15


Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Aleksandra Fedorowicz-Jackowska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Creative Commons Uznanie autorstwa