Wracając do Babadag

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 4.09.2025, Decyzja redakcji 7.04.2026

Marcin Dębicki

marcin.debicki@uwr.edu.pl
Instytut Socjologii, Uniwersytet Wrocławski (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6510-0614

Abstrakt

Artykuł jest próbą ponownego spojrzenia na jedną z najważniejszych książek Andrzeja Stasiuka, Jadąc do Babadag, w celu zidentyfikowania wątków, które dwadzieścia lat po jej premierze wciąż mogą być pouczające. Chodzi, po pierwsze, o wątki (środkowo)europejskie, widziane w splocie literacko-(geo)politycznym i przez pryzmat zamysłu, by w tamtych czasach podjąć taki temat; po drugie, chodzi o historyczno-kulturową ontologię tej części kontynentu, która – choć ujęta w formie prozy – ma zadatki na to, by być głosem wykraczającym poza sferę literatury; po trzecie, chodzi o refleksję nad samą tytułową miejscowością – nad jej miejscem na imagologiczno-literackiej mapie „tej części Europy” Stasiuka i namysł nad sensami, jakie mogły wówczas (i mogą dziś) zostać wpisane w tę miejscowość; po czwarte, chodzi o wejście w dyskusję z ogólniejszą ideową warstwą tego pisarstwa, jaką zwykło się je opatrywać. Wszystkie te okoliczności skutkują wysoką, wyraźnie oznaczoną kwalifikacją jakościową, jaką – zdaniem autora – można przypisać tej prozie.



Słowa kluczowe:

Andrzej Stasiuk, Europa Środkowa, Jadąc do Babadag, Babadag

Budyta-Budzyńska, Małgorzata. Socjologia narodu i konfliktów etnicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
  Google Scholar

Cobel-Tokarska, Marta. „Lato nad Morzem Czarnym. Narracje współczesnych polskich podróżników.” Kultura i Społeczeństwo 58, nr 2 (2014): 91–114.
  Google Scholar

Cobel-Tokarska, Marta, Marcin Dębicki. „Wino o smaku prowincji. Epitafium dla beskidzko-ondawskiej krainy.” W Marta Cobel-Tokarska, Marcin Dębicki. Słowo i terytorium. Eseje o Europie Środkowej. Warszawa: Akademia Pedagogiki Specjalnej, 2017.
  Google Scholar

Dębicki, Marcin. Cyganie w obserwacjach Andrzeja Stasiuka. Głos w kwestii Europy wielokulturowej. W Społeczeństwo wielokulturowe – nowe wyzwania i zagrożenia, red. Maja Biernacka, Kazimierz Krzysztofek, Andrzej Sadowski, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2012.
  Google Scholar

Dębicki, Marcin. „Z wędrówek „po opłotkach Europy”. Społeczno-kulturowe oblicze peryferii w twórczości Andrzeja Stasiuka.” Kultura i Społeczeństwo 56, nr 1 (2012): 81–100.
DOI: https://doi.org/10.2478/v10276-012-0004-6   Google Scholar

Galusek, Łukasz i in. Rumunia oraz Mołdawia. Mozaika w żywych kolorach, Gliwice: Wydawnictwo Helion,
  Google Scholar

Kundera, Milan. „Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej.” Zeszyty Literackie z. 5 (1984): 14–31.
  Google Scholar

Nowacki, Dariusz. „Medytacyjna podróż ojczyźniana.” Tygodnik Powszechny 28 listopada 2010.
  Google Scholar

Nurek, Grzegorz i Andrzej Stasiuk. „Na Wschodzie bez zmian” (wywiad). Nowa Europa Wschodnia 38, nr 1 (2015): 7–15.
  Google Scholar

Stasiuk, Andrzej. Dziennik pisany później. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2010.
  Google Scholar

Stasiuk, Andrzej. Fado. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2006.
  Google Scholar

Stasiuk, Andrzej. Jadąc do Babadag. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2004.
  Google Scholar

Stasiuk Andrzej. Jadąc do Stambułu. W Odessa transfer. Reportaże znad Morza Czarnego, red. Katharina Raabe, Monika Sznajderman, 57–72. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2009.
  Google Scholar

Stasiuk, Andrzej. „Jeżdżąc z Vargą.” Tygodnik Powszechny 2009, nr 49.
  Google Scholar

Stasiuk, Andrzej. Opowieści galicyjskie. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1995.
  Google Scholar

Varga, Krzysztof. Langosz w jurcie. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2016.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-05-27

Cited By / Share

Dębicki, M. (2026) „Wracając do Babadag”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 352(1), s. 196–204. doi: 10.36744/k.4621.

Autorzy

Marcin Dębicki 
marcin.debicki@uwr.edu.pl
Instytut Socjologii, Uniwersytet Wrocławski Polska
https://orcid.org/0000-0002-6510-0614

Marcin Dębicki – prof. UWr zatrudniony w Zakładzie Socjologii Pogranicza Instytutu Socjologii UWr, zajmuje się społeczno-kulturowym obliczem Europy Środkowej, ze szczególnym uwzględnieniem polskich sąsiedztw, w tym pograniczy; (współ)autor czterech monografii, ponad stu artykułów naukowych oraz kilkunastu esejów i szkiców publicystycznych poświęconych wspomnianym zagadnieniom.



Statystyki

Abstract views: 39
PDF downloads: 40


Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Marcin Dębicki

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Creative Commons Uznanie autorstwa