Skowyt przyjaciółek
Transfeministyczne i queerowe narracje w kolektywnych praktykach wydawniczych
Barbara Dynda
barbara.dynda@uw.edu.plInstytut Filozofii i Socjologii PAN (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-9969-7172
Aleksandra Kamińska
Instytut Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-2294-5617
Abstrakt
Przedmiotem artykułu są transfeministyczne narracje w dwóch zinach poetyckich: Zniszczona Cindy Eileen Myles i Silesian Gothic Anouk Herman, które ukazały się nakładem niezależnego wydawnictwa Girls and Queers to the Front. Artykuł bada, w jaki sposób narracje poetyckie i związane z nimi oddolne praktyki wydawnicze w Polsce tworzą nową, transfeministyczną i queerową przestrzeń protestu, powstającą w odpowiedzi na materialną i symboliczną przemoc. Skupiając się z jednej strony na kolektywnym wymiarze aktywistycznych praktyk literackich, z drugiej zaś na konkretnych publikacjach Herman i Myles, w artykule przyglądamy się, jak gotyk, humor i kwestionowanie roli instytucji pozwala ją wyrazić opór względem patriarchalnych i transfobicznych systemów: zarówno na małą skalę wybranych instytucji, jak i szerzej, wobec norm społecznych i płciowych.
Słowa kluczowe:
solidarność, transfeminizm, queer, kultura DIY, zinBibliografia
Awkward-Rich, Cameron. The Terrible We: Thinking with Trans Maladjustment. Duke University Press, 2022.
DOI: https://doi.org/10.1215/9781478023302
Google Scholar
Bednarek, Joanna. „Nieprzyjemne uczucia: feminizm, queer i negatywność”. Czas Kultury nr 4 (2023): 21-32.
DOI: https://doi.org/10.61269/OEFT6728
Google Scholar
Butler, Judith. Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka perforamtywu, tłum. Adam Ostolski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.
Google Scholar
Brassington, Thomas. “Tarting up ideas in costume jewellery: Contemporary Gothic Camp”. W Queer Gothic: An Edinburgh Companion, red. Ardel Haefele-Thomas, 97-114. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2023.
DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474494380.003.0006
Google Scholar
Cvetkovich, Ann. An Archive of Feelings. Trauma, Sexuality, and Lesbian Public Cultures. Durham: Duke University Press 2003.
DOI: https://doi.org/10.1215/9780822384434
Google Scholar
Cvetkovich, Ann. Depression: A Public Feeling. Durham: Duke University Press, 2021.
Google Scholar
Haggerty, George E. Queer Gothic. Champaign: University of Illinois Press, 2006.
Google Scholar
Halberstam, Jack. Przedziwna sztuka porażki, tłum. Mikołaj Denderski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2018
Google Scholar
Harris, Anita. Future Girl: Young Women in the Twenty-First Century. New York: Routledge, 2004.
DOI: https://doi.org/10.4324/9780203490198
Google Scholar
Heaney, Emma. Feminism Against Cisness. Durham: Duke University Press, 2024.
DOI: https://doi.org/10.1353/book.124591
Google Scholar
Herman, Anouk (ilustracje Tyna Tokars). Silesian Gothic. Warszawa: Girls and Queers to the Front, 2024.
Google Scholar
Kempson, Michelle. “‘My Version of Feminism’: Subjectivity, DIY and the Feminist Zine”. Social Movement Studies nr. 4 t. 14 (2015): 459-472.
DOI: https://doi.org/10.1080/14742837.2014.945157
Google Scholar
Knut, Paweł. Mowa oporu jako odpowiedź na mowę nienawiści – na przykładzie społecznych praktyk odpowiadania na homofobiczną i transfobiczną mowę nienawiści w Polsce, rozprawa doktorska obroniona na Uniwersytecie Warszawskim, Warszawa 2023.
Google Scholar
Love, Heather. Feeling backward: Loss and the politics of queer history. Harvard University Press, 2009.
DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctvjghxr0
Google Scholar
Ngai, Sianne. Ugly feelings. Harvard University Press, 2009.
Google Scholar
Sibielski, Rosalind. “Becoming Victim, Becoming Empowered, Becoming Girl: Discourses of Girlhood in the U.S. at the Turn of the Millennium.” Rhizomes Special Issue on Becoming Girl 2011. http://www.rhizomes.net/issue22/index.html. Dostęp: 1.10.2025.
Google Scholar
Szko, Łaja (ilustracje Alin Szewczyk). ACABADŁO. Warszawa: Girls and Queers to the Front, 2021.
Google Scholar
Szpilka, Jay. Feminizm jako źródło cierpień. Doświadczenie niemożliwości trans/feministycznej solidarności w literaturze trans. “Czas Kultury” 39.04 (2023): 33-46.
DOI: https://doi.org/10.61269/XUWO1625
Google Scholar
Szpilka, Jay. Gorset, wstyd i kocie uszka. O transkobiecości. Wydawnictwo Czarne, 2024.
Google Scholar
Valencia, Sayak. “Necropolitics, Postmortem/ Transmortem Politics, and Transfeminisms in the Sexual Economies of Death.” TSQ: Transgender Studies Quarterly 2 t. 6 (2019): 180-193.
DOI: https://doi.org/10.1215/23289252-7348468
Google Scholar
Warat, Marta. “For the Sake of Family and Religion. Nationalist-Religious Discourse on the Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence.” Studia Humanistyczne AGH 2016, t. 15, nr 3, s. 105–121.
DOI: https://doi.org/10.7494/human.2016.15.3.105
Google Scholar
Autorzy
Barbara Dyndabarbara.dynda@uw.edu.pl
Instytut Filozofii i Socjologii PAN Polska
https://orcid.org/0000-0002-9969-7172
Barbara Dynda – doktora kulturoznawstwa, badaczka na UW i w PAN. Stypendystka Duke University oraz grantów badawczych NCN, członkini projektów badawczych CCINDLE Horizon Europe, QUEER IT NCN realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim we współpracy z Uniwersytetem Humboldta w Berlinie oraz projektu OPUS NCN poświęconego reprodukcji społecznej. Publikowała między innymi dla Routledge, Toronto Press, Atlantis, „Tekstów Drugich” oraz pisma „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej”. Zajmuje się oddolną kulturą i polityką feministyczno-queerową w Polsce. Obecnie pracuje nad książką poświęconą polskim zinom feministycznym, która ukaże się nakładem University of Massachusetts Press.
Autorzy
Aleksandra KamińskaInstytut Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego Polska
https://orcid.org/0000-0002-2294-5617
Aleksandra Kamińska – doktora, adiunktka w Instytucie Anglistyki UW, członkini Pracowni Gender/Sexuality w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW. Stypendystka Fulbrighta na Columbia University (2018–2019) oraz grantów NCN (Etiuda, Preludium). Współtwórczyni feministyczno-queerowej inicjatywy Girls and Queers to the Front działającej w Warszawie od 2015 roku, w ramach której tworzy przestrzeń dla osób dyskryminowanych ze względu na płeć i seksualność poprzez publikowanie zinów, książek poetyckich i krótkich form prozatorskich oraz organizację performansów, koncertów, wystaw i warsztatów. Jej zainteresowania badawcze obejmują narracje autobiograficzne w kulturze popularnej i literaturze, queerową czasowość i postać dziewczyny jako kategorię tożsamościową.
Statystyki
Abstract views: 41PDF downloads: 61
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Barbara Dynda, Aleksandra Kamińska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
