Anthropology of Poems
Paweł Próchniak
pawel.prochniak@uken.krakow.plUniversity of the National Education Commission, Krakow (Poland)
https://orcid.org/0000-0002-2003-7236
Dariusz Czaja
Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Jagielloński (Poland)
https://orcid.org/0000-0001-8627-1415
Abstract
An introduction to the problem of anthropological reflection dealing with poetry. The authors postulate the inclusion of poetry into the domain of anthropological reflection, arguing that poetry is not solely an object from aesthetic space but also belongs to an area of cognition and provides insight into areas of reality that are hard to reach or inaccessible; this is the reason why large scale anthropological discoveries can take place, and do so, also in poetry.
Keywords:
anthropology of poetry, poetry as anthropology, a poem as a cognitive toolReferences
Derek Attridge, Jednostkowość literatury, przeł. P. Mościcki, Kraków 2007.
Google Scholar
Zbigniew Benedyktowicz, Antropologia i poezja, Konteksty” nr 4:2011.
Google Scholar
Dariusz Czaja, Antropologia, literatura, Miłosz, „Konteksty” nr 4:2011.
Google Scholar
Margaret H. Freeman, Wiersz jako ikona. O poznaniu estetycznym, przeł. E. Tabakowska, Kraków 2024.
Google Scholar
Paweł Próchniak, Promieniowanie tła. Szkice o wierszach i czytaniu, Wołowiec 2020.
Google Scholar
Authors
Paweł Próchniakpawel.prochniak@uken.krakow.pl
University of the National Education Commission, Krakow Poland
https://orcid.org/0000-0002-2003-7236
Paweł Próchniak – literaturoznawca, antropolog literatury, krytyk literacki, eseista. Laureat Nagrody im. Kazimierza Wyki. Członek prezydium Polskiego PEN Clubu, przewodniczący Komitetu Nauk o Literaturze PAN oraz Rady Dyscypliny Literaturoznawstwo UKEN, zasiada też w Radzie Fundacji im. Zbigniewa Herberta. Członek zarządu Sekcji Autorów Dzieł Naukowych ZAiKS. Członek redakcji „Kontekstów”, redaktor serii wydawniczej „Granice wyobraźni” (Pasaże). Juror i przewodniczący Nagrody Literackiej Nike oraz Nagrody Poetyckiej Silesius. Wieloletni współpracownik Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, gdzie kieruje Pracownią Antropologii Słowa, oraz Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”. Pomysłodawca licznych konferencji naukowych, a także Miasta Poezji w Lublinie i Warszawy Wierszy oraz kierunku studiów Teksty kultury i animacja sieci (KUL). Współorganizator SchulzFestu i Drugiej Jesieni w Drohobyczu. Autor dziesięciu książek poświęconych literaturze i jej kontekstom. Ostatnio opublikował W prześwicie. Szkice z Bramy (2023).
Authors
Dariusz CzajaInstytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Jagielloński Poland
https://orcid.org/0000-0001-8627-1415
Dariusz Czaja – antropolog kultury, eseista, recenzent muzyczny. Prof. dr hab., wykładowca w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ, były redaktor kwartalnika „Konteksty”. Opublikował m.in.: Gdzieś dalej, gdzie indziej (2010, nominacja do Nagrody Literackiej Nike, nagroda „Warszawska Premiera Literacka” 2011); Znaki szczególne. Antropologia jako ćwiczenie duchowe (2013); Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria (red., 2013); Kwintesencje. Pasaże barokowe (2014), Scenariusze końca. Zmierzch, kres, apokalipsa (red., 2015), Ruiny czasu. Rozmowy o twórczości (2016), Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych (2018, nominacja do Nagrody Literackiej Nike), Cena sztuki. Tezy o zaczarowaniu (2020), Blask ciemnieje. Lektury hermeneutyczne (2021), Szczeliny czasu. Reminiscencje, repetycje (2022), Iluminacje. Sztuka jako forma poznania (2025).
Statistics
Abstract views: 516PDF downloads: 372
License
Copyright (c) 2025 Paweł Próchniak, Dariusz Czaja

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Most read articles by the same author(s)
- Paweł Próchniak, The Labirynth of the Gate: Following the Trail of Scraps , Konteksty: Vol. 348 No. 1 (2025): About Suffering / Telling: Testimonies, Methaphors, Destruction / Archipelagos of Marcin Giżycki
- Paweł Próchniak, Living Poetry, Struggle , Konteksty: Vol. 346 No. 3 (2024): Aktualność muzeum / XIII Zakopiańskie Spotkania Antropologiczne
- Dariusz Czaja, Voices from the Void , Konteksty: Vol. 350 No. 3 (2025): Poetry as Anthropology
- Dariusz Czaja, Che cos’è la poesia? , Konteksty: Vol. 350 No. 3 (2025): Poetry as Anthropology
- Paweł Próchniak, Scintillation , Konteksty: Vol. 350 No. 3 (2025): Poetry as Anthropology

