Polish Aspirations: On Edyta Górniak’s Song "To nie ja!"
Marcin Bogucki
mbogucki@uw.edu.plUniwersytet Warszawski (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-5349-1208
Abstrakt
Polskie aspiracje: To nie ja! Edyty Górniak
W niniejszym artykule został poddany analizie utwór Edyty Górniak To nie ja!, który zajął drugie miejsce w Konkursie Piosenki Eurowizji w 1994. Piosenkę można rozpatrywać jako egzemplifikację postkomunistycznego dyskursu transformacyjnego lat dziewięćdziesiątych poruszającego kwestię polskich aspiracji. Artykuł skupia się przede wszystkim na recepcji utworu w prasie głównego nurtu, w której na plan pierwszy wysuwają się tematy sukcesu i skandalu towarzyszącego występowi. Zasób ten został poszerzony o źródła biograficzne i autobiograficzne. W tekście przedstawiono analizę piosenki i zaproponowano, w jaki sposób można połączyć ją z rzeczywistością polityczną wczesnych lat dziewięćdziesiątych w Polsce. Artykuł wieńczy refleksja na temat konstruowania polskiego brandingu narodowego podczas eurowizyjnego debiutu, wypełniając lukę w istniejących badaniach nad Konkursem Piosenki Eurowizji.
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
Konkurs Piosenki Eurowizji, Edyta Górniak, Polska, branding narodowy, postkomunizmBibliografia
Björnberg, Alf. “Return To Ethnicity: The Cultural Significance of Musical Change in the Eurovision Song Contest.” In A Song for Europe: Popular Music and Politics in the Eurovision Song Contest, edited by Ivan Raykoff and Robert Deam Tobin. Farnham: Ashgate Publishing Company, 2007.
Google Scholar
Bogucki, Marcin. “Queerowanie Eurowizji: Szesnaście lat po wyoutowaniu.” Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej, no. 5 (2014). https://doi.org/10.36854/widok/2014.5.1142.
Google Scholar
Buden, Boris. Strefa przejścia: O końcu postkomunizmu. Translated by Michał Sutowski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2012.
Google Scholar
Cygan, Jacek. Życie jest piosenką. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2014.
Google Scholar
Fricker, Karen, and Milija Gluhovic, eds., Performing the ‘New’ Europe: Identities, Feelings and Politics in the Eurovision Song Contest. London: Palgrave Macmillan, 2013.
Google Scholar
Jordan, Paul. The Modern Fairy Tale: Nation Branding, National Identity and the Eurovision Song Contest in Estonia. Tartu: University of Tartu Press, 2014.
Google Scholar
Kalman, Julie, Ben Wellings, and Keshia Jacotine, eds. Eurovisions: Identity and the International Politics of Eurovision Song Contest since 1956. London: Palgrave Macmillan, 2019.
Google Scholar
Korinth, Bartosz. “Język narodowy jako wyróżnik tożsamości kulturowej wobec procesu integracji europejskiej na przykładzie Konkursu Piosenki Eurowizji w latach 2000–2016. Media – Culture – Social Communication 1, no. 14 (2019). https://doi.org/10.31648/mkks.2951.
Google Scholar
Krakowska, Joanna. Demokracja: Przedstawienia. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2019.
Google Scholar
Krysiak, Piotr. Edyta Gorniak: Bez cenzury. Warszawa: Akapit, 2005.
Google Scholar
Orent, Alicja, and Paweł Obrycki. “Wizerunek Eurowizji w mediach społecznościowych i na portalach internetowych w Polsce – skandale i ‘obciach narodowy’ czy festiwal muzyczny? Analiza 67. Konkursu Piosenki Eurowizji.” In Aktualne problemy badawcze, edited by Magdalena Golińska-Konecko. Vol. 3. Nauki humanistyczne i społeczno-pedagogiczne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe FNCE, 2023.
Google Scholar
Panea, José Luis, and José Patricio Pérez Rufi. “From We are Slavic to My Sister’s Crown: Gender, Ethnicity, and Media Events.” Visual Review 16, no. 1 (2024): 107–123. https://doi.org/10.62161/revvisual.v16.5176.
Google Scholar
Pałuba, Daniel. “Konkurs Piosenki Eurowizji jako przedmiot badania socjologicznego.” Studia Socjologiczno-Polityczne. Seria Nowa, no. 1 (2020): 147–159. https://ojs.academicon.pl/ssp/article/view/10939/11015.
Google Scholar
Polewski, Kamil. Eurowizja: Historia, muzyka, polityka. Warszawa: Kamil Polewski, 2020.
Google Scholar
Piotrowska, Anna G. “The Eurovision Song Contest—A Continent (still) Divided?” Journal of Historical Sociology 33, no. 3 (2020): 371–388. https://doi.org/10.1111/johs.12285.
Google Scholar
Piotrowska, Anna G. “The Vision of the Balkans in Musical Culture: Between Viennese Operetta and Eurovision.” Journal of Religion and Society 19 (2019): 124–135.
Google Scholar
Pyzik, Agata. Poor but Sexy: Culture Clashes in Europe East and West. Winchester: Zero Books, 2014.
Google Scholar
Raykoff, Ivan, and Robert Deam Tobin, eds. A Song for Europe: Popular Music and Politics in the Eurovision Song Contest. Farnham: Ashgate Publishing Company, 2007.
Google Scholar
Sieg, Katrin. “Cosmpolitan Empire: Central and Eastern Europeans at the Eurovision Song Contest.” European Journal of Cultural Studies 16, no. 2 (2013): 244–263. https://doi.org/10.1177/136754941245063.
Google Scholar
Sowa, Jan. Fantomowe ciało krola: Peryferyjne zmaganie z nowoczesną formą. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas,” 2011.
Google Scholar
Stefański, Krzysztof. “And finally, 0 points go to….” Glissando, no. 44 (2023): 22–39.
Google Scholar
Szcześniak, Magda. “Fake It Till You Make It: The Trouble with the Global East Category.” Praktyka Teoretyczna 4, no. 38 (2020): 171–179.
Google Scholar
Szeląg, Oliwia. “Problem stronniczości w ocenie dzieł popkultury stworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji: Analiza porównawcza Konkursu Piosenki Eurowizji i AI Song Contest (2020–2022).” Com.press 6, no. 1 (2023): 100–117. https://doi.org/10.51480/compress.2023.6-1.532.
Google Scholar
Szeląg, Oliwia. “Zmiany zasad głosowania w Konkursie Piosenki Eurowizji a problem stronniczości (2016–2023).” Refleksje. Pismo naukowe studentów i doktorantów WNPid UAM, no. 23 (2023): 59–77. https://doi.org/10.14746/r.2023.1.5.
Google Scholar
Tragaki, Dafni, ed. Εmpire of Song Europe and Nation in the Eurovision Song Contest. Lanham: Scarecrow Press, 2013.
Google Scholar
Autorzy
Marcin Boguckimbogucki@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski Polska
https://orcid.org/0000-0002-5349-1208
Marcin Bogucki – dr, absolwent kulturoznawstwa, historii sztuki i muzykologii, adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim (Instytut Kultury Polskiej, Sekcja Teatru i Spektaklu). Jego badania koncentrują się na historii kultury muzyki oraz współczesnej inscenizacji opery. Ostatnio zajmuje się również projektami dotyczącymi performansów queerowych oraz Konkursu Piosenki Eurowizji, zwłaszcza w kontekście Europy Środkowej i Wschodniej. Członek Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych, Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań nad Muzyką Popularną – oddział Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo Wschodniej oraz Organisation Générale des Amateurs de l’Eurovision.
Statystyki
Abstract views: 2PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Marcin Bogucki
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor/ka udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor/ka wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY 4.0.
Od zeszytu 1/2018 do zeszytu 3/2022 artykuły publikowane były na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy/ki udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowywali nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Marcin Bogucki, Performatyczne kłusowanie po operowych marginesach , Pamiętnik Teatralny: Tom 70 Nr 2 (2021)
- Marcin Bogucki, Jonas Vanderschueren, Eurovision Song Contest and the Iron Curtain: Introduction , Pamiętnik Teatralny: Tom 75 Nr 3 (2026): Eurovision Song Contest and the Iron Curtain
- Marcin Bogucki, Jonas Vanderschueren, Shattering the Iron Curtain: Recent Research on the ESC in Central and Eastern Europe. Bibliography , Pamiętnik Teatralny: Tom 75 Nr 3 (2026): Eurovision Song Contest and the Iron Curtain
