Performing Europeanization: The Case of the Post-Yugoslav Countries
Jonas Vanderschueren
jonas.vanderschueren@gmail.comKatolicki Uniwersytet Lowański (Belgia)
https://orcid.org/0000-0002-8479-085X
Abstrakt
Realizacja europeizacji: Przypadek krajów postjugosłowiańskich
Konkurs Piosenki Eurowizji to nie tylko normatywne forum oddziaływania „miękkiej siły” Zachodu, ale także scena, na której może rozgrywać się proces kształtowania tożsamości (trans)narodowej. W artykule zostało omówione, w jaki sposób państwa południowo-wschodniej Europy powstałe po rozpadzie Jugosławii – Bośnia i Hercegowina oraz Serbia – od 1992 wykorzystywały zgłoszenia konkursowe do wyrażania odmiennych strategii europeizacji. Czerpiąc z badań nad bałkanizmem, brandingiem państw narodowych i polityką estetyki, autor analizuje zaprezentowany w trakcie oblężenia Sarajewa debiutancki utwór Bośni i Hercegowiny Sva bol svijeta (1993) w wykonaniu Fazli. Zestawia go z serbskim kandydatem z 2022, In Corpore Sano Konstrakty, który przechwytuje prawosławną symbolikę religijną, by skrytykować komercjalizację zabiegów pielęgnacyjnych spod znaku self-care. Na podstawie analizy występów, tekstów piosenek i inscenizacji autor dowodzi, że choć Konkurs Piosenki Eurowizji deklaruje się jako apolityczny, jego oparta na państwach narodowych struktura czyni go ważnym forum performatywnej realizacji tożsamości narodowej. Przedstawione badania pozwalają wysnuć wniosek, że przypadki Bośni i Hercegowiny oraz Serbii ilustrują odmienne strategie artystyczne – protest wyrażający sprzeciw oraz krytyczne przechwycenie – za pomocą których państwa postjugosłowiańskie podważają i przekształcają normatywne oczekiwania dotyczące europejskości na scenie Eurowizji.
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
Konkurs Piosenki Eurowizji, europeizacja, Jugosławia, Serbia, Bośnia-Hercegowina, Konstrakta, Fazla, performans a performatywnośćBibliografia
Anderson, Benedict Richard O’Gorman. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. London: Verso, 2016.
Google Scholar
Baker, Catherine, David Atkinson, Barbara Grabher, and Michael Howcroft. “Soft Power, Cultural Relations and Conflict through Eurovision and Other Mega-Events: A Literature Review.” British Council, 2024. https://doi.org/10.57884/MB1H-DT68.
Google Scholar
Beard, Danijela Š., and Ljerka V. Rasmussen, eds. Made in Yugoslavia: Studies in Popular Music. New York: Routledge, 2020. https://doi.org/10.4324/9781315452333.
Google Scholar
Burton, Eric, James Mark, and Steffi Marung. “Development.” In Socialism Goes Global, edited by James Mark and Paul Betts. Oxford: Oxford University Press, 2022. https://doi.org/10.1093/oso/9780192848857.003.0003.
Google Scholar
Calic, Marie-Janine. History of Yugoslavia. West Lafayette: Purdue University Press, 2019.
Google Scholar
Coupe, Tom, and Natalia Chaban. “Creating Europe through Culture? The Impact of the European Song Contest on European Identity.” Empirica 47, no. 4 (November 2020): 885–908. https://doi.org/10.1007/s10663-019-09461-6.
Google Scholar
Grandits, Hannes, and Karin Taylor, eds. Yugoslavia’s Sunny Side: A History of Tourism in Socialism (1950s–1980s). Budapest: Central European University Press, 2022.
Google Scholar
Grimstad, Paul. “What Is Avant-Pop? | The Brooklyn Rail.” The Brooklyn Rail, September 2007. https://brooklynrail.org/2007/09/music/what-is-avant-pop/.
Google Scholar
Hough, Dan, William E. Paterson, and James Sloam, eds. Learning from the West? Policy Transfer and Programmatic Change in the Communist Successor Parties of Eastern and Central Europe. Oxford: Routledge, 2006.
Google Scholar
Ilić, Marko. A Slow Burning Fire: The Rise of the New Art Practice in Yugoslavia. Cambridge: MIT Press, 2021. https://doi.org/10.7551/mitpress/12746.001.0001.
Google Scholar
Jackson, Phil. “‘Welcome Europe!’ The Eurovision Song Contest as a Continuum for Cosmopolitanism.” In Media and Cosmopolitanism, edited by Aybige Yilmaz, Ruxandra Trandafoiu, and Aris Mousoutzanis. Oxford: Peter Lang, 2014.
Google Scholar
Jones, Shannon, and Jelena Subotic. “Fantasies of Power: Performing Europeanization on the European Periphery.” European Journal of Cultural Studies 14, no. 5 (October 2011): 542–557. https://doi.org/10.1177/1367549411412199.
Google Scholar
Joronen, Mikko, and Mark Griffiths. Encountering Palestine: Un/making Spaces of Colonial Violence. Lincoln: University of Nebraska Press, 2023. https://muse.jhu.edu/book/111185.
Google Scholar
Kalman, Julie, and Ben Wellings. “Entangled Histories: Identity, Eurovision and European Integration.” In Eurovisions: Identity and the International Politics of the Eurovision Song Contest since 1956, edited by Julie Kalman et al. Singapore: Springer Nature Singapore, 2019. https://doi.org/10.1007/978-981-13-9427-0_1.
Google Scholar
Markovic Khaze, Nina. “Negotiating Post-War Nationhood: Serbia, Croatia, Bosnia-Herzegovina and the Eurovision Song Contest.” In Eurovisions: Identity and the International Politics of the Eurovision Song Contest since 1956, edited by Julie Kalman et al. Singapore: Springer Nature Singapore, 2019. https://doi.org/10.1007/978-981-13-9427-0_5.
Google Scholar
Mishkova, Diana. Beyond Balkanism: The Scholarly Politics of Region Making. Abingdon: Routledge, 2019.
Google Scholar
Radoman, Jelena. Serbia and NATO: From Enemies to Partners. Belgrade: Belgrade Centre for Security Policy, 2012.
Google Scholar
Ranciere, Jacques. Dissensus: On Politics and Aesthetics. Translated by Steven Corcoran. London: Continuum, 2010.
Google Scholar
Todorova, Maria. Imagining the Balkans: Updated Edition. New York: Oxford Academic, 2009. https://doi.org/10.1093/oso/9780195387865.001.0001.
Google Scholar
Vuletic, Dean. Postwar Europe and the Eurovision Song Contest. London: Bloomsbury Academic, 2019.
Google Scholar
Wilken, Lisanne. “The Eurovision Song Contest as Cultural Diplomacy during the Cold War: Transmitting Western Attractiveness.” In Machineries of Persuasion, edited by Óscar J. Martín García and Rósa Magnúsdóttir. Berlin: De Gruyter Oldenbourg, 2019.
Google Scholar
Autorzy
Jonas Vanderschuerenjonas.vanderschueren@gmail.com
Katolicki Uniwersytet Lowański Belgia
https://orcid.org/0000-0002-8479-085X
Jonas Vanderschueren - pracownik naukowy ze stopniem doktora w Katedrze Kulturoznawstwa na KU Leuven (Belgia), gdzie specjalizuje się w podejściu „queer jako metoda” w kontekście kultury polskiej i kinematografii chińskojęzycznej. Wcześniej był związany z PAN-IS oraz Uniwersytetem w Gandawie.
Statystyki
Abstract views: 2PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jonas Vanderschueren
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor/ka udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor/ka wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY 4.0.
Od zeszytu 1/2018 do zeszytu 3/2022 artykuły publikowane były na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy/ki udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowywali nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Marcin Bogucki, Jonas Vanderschueren, Eurovision Song Contest and the Iron Curtain: Introduction , Pamiętnik Teatralny: Tom 75 Nr 3 (2026): Eurovision Song Contest and the Iron Curtain
- Marcin Bogucki, Jonas Vanderschueren, Shattering the Iron Curtain: Recent Research on the ESC in Central and Eastern Europe. Bibliography , Pamiętnik Teatralny: Tom 75 Nr 3 (2026): Eurovision Song Contest and the Iron Curtain
